Şizofreninin ilk belirtileri çoğunlukla davranıştaki şaşırtıcı ve hattâ şoke edici değişimler şeklinde ortaya çıkar. Şizofreninin semptomlarıyla başa çıkılması, kişinin hastalanmadan önce ne kadar hayat dolu bir insan olduğunu hatırlayan aile üyeleri için özellikle güç olabilir.  Ağır psikotik semptomların ani başlangıcı, şizofreninin “akut” fazı olarak adlandırılır. “Psikoz” şizofrenide sık görülen bir durum olup, duysal algılamadaki bozukluklar olan halüsinasyonlarla ve/veya gerçek yaşantıları gerçek olmayanlardan ayırma yeteneğinin ortadan kalkmasıyla sonuçlanan yanlış ama değiştirilemeyen kişisel inanışlar olan delüzyonlarla (hezeyan) karakterize bir akıl bozukluğudur. Sosyal izolasyon veya çekilme yada olağandışı konuşma, düşünce, davranış gibi daha az belirgin olan diğer semptomlar psikotik semptomlardan önce, onlarla birlikte yada sonra görülebilir.